Blog post

Μπορεί μία ανθρώπινη ψυχή να είναι μία χαμένη υπόθεση; Λέξεις που πονάνε και ανοίγουν τον δρόμο για αισιόδοξες σκέψεις

18 Νοεμβρίου 2018Joanna K.

Τις τελευταίες ημέρες υπάρχει έντονη συζήτηση γύρω από τις συνθήκες διαβίωσης στο κέντρο υποδοχής προσφύγων και μεταναστών στη Μόρια. Οι διαφορετικές απόψεις για τη λειτουργία ενός κέντρου υποδοχής δίνουν τη θέση τους σε διαφορετικές απόψεις για τον ορισμό του μετανάστη, σε μία διάκριση αυτών σε «νόμιμους» και «παράνομους» και στον προβληματισμό για τη χρήση της φράσης «λαθραία ζωή».

Διαβάζοντας άρθρα με θέμα την φράση «λαθραία ζωή», θυμήθηκα μία συζήτηση που είχα πριν χρόνια με δύο νέους επιστήμονες. Στο τέλος εκείνης της συζήτησης θα αναρωτιόμουν πώς μία ανθρώπινη ψυχή θα μπορούσε να είναι μία χαμένη υπόθεση. Λέξεις που πονάνε και την ελπίδα αναζητάνε…

Όταν το διαφορετικό δεν γίνεται κατανοητό

Πριν καιρό λοιπόν, κάπου στην Ελλάδα, βρέθηκα σε μία συνάντηση. Στο διάλειμμα, έπιασα κουβέντα με δύο νέους ανθρώπους – δύο νέους επιστήμονες. Έτσι πως συζητούσαμε περί ανέμων και υδάτων τους ακούω κάποια στιγμή να λένε: «Ωχ, δες ποια μπήκε». Χωρίς να το καταλάβω γύρισα προς την είσοδο να δω ποια μπήκε. Και σε ποια γυναίκα γύριζαν την πλάτη.

Η γυναίκα ήταν μία νέα κοπέλα που πέρασε από δίπλα μας βιαστικά. Αν είχε κατεβάσει το κεφάλι, δεν το θυμάμαι. Κάποιες στιγμές είναι τόσο έντονες που κάνουν έντονες και τις εικόνες που βλέπουμε μπροστά μας. Τότε ακούω τους δύο νέους να κάνουν σχόλια για τη συμπεριφορά της κοπέλας. Αυτά που εκείνοι περιγράφουν ως ενοχλητικά εμένα μου ακούγονται ως μία προσπάθεια επικοινωνίας με τους άλλους. Μία ίσως αγωνιώδης προσπάθεια ενός νέου ανθρώπου να βρει τη θέση του στην κοινωνία και να επικοινωνήσει με τους άλλους. Να νιώσει πως οι άλλοι τον ακούν και τον καταλαβαίνουν και τον δέχονται όπως είναι.

Η ανάγκη υπεράσπισης μίας ανθρώπινης ψυχής

Ένιωσα την ανάγκη να υπερασπιστώ την κοπέλα και μαζί της, όσους έχουμε ακούσει το «ωχ, δες ποιος/ποια μπήκε». Ίσως όλοι μας. Έχω βρεθεί στην ίδια θέση και ξέρω πως δεν είναι κάτι το εύκολο. Μάλιστα, όσο νεότερος είσαι, τόσο πιο δύσκολο είναι να μην επηρεαστείς αρνητικά. Να πεις στον εαυτό σου πως είναι η άποψη ενός ανθρώπου που δεν σε γνωρίζει και για τους δικούς του λόγους, δεν θέλει να σε γνωρίσει καλύτερα. Ξέρετε πώς είναι να ακούς αυτή την φράση όταν κάνεις τα πρώτα σου βήματα στον κόσμο των ενηλίκων; Σαν να μην έχεις το δικαίωμα να βρίσκεσαι στον ίδιο χώρο με τους άλλους. Σαν να μην έχουν αξία τα όνειρα και οι επιθυμίες σου.

Η προσπάθεια υπεράσπισης δεν είχε το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Ένιωσα άβολα όταν άκουσα να λένε: «Χαμένη υπόθεση»… Νομίζω πως επανέλαβα την φράση αρκετές φορές, κάθε φορά από μέσα μου. Εκείνη τη στιγμή αναρωτήθηκα αν η κοπέλα είχε ακούσει την φράση, αν είχε νιώσει άβολα, αν η σιωπή ήταν επιλογή. Τώρα αναρωτιέμαι πόσες φορές οι δύο νέοι μπορεί να έχουν ακούσει αυτή την φράση, να λέγεται για τους ίδιους. Είμαι βέβαιη πως τις σκληρές φράσεις που χρησιμοποιούμε τις έχουμε ακούσει να λέγονται για δικά μας άτομα ή για εμάς τους ίδιους.

Δύσκολες λέξεις, δύσκολες σκέψεις

Ακόμη και να λέγονται ψιθυριστά, οι λέξεις πονάνε περισσότερο από τις πράξεις. Ναι, μπορεί να πονάνε περισσότερο. Όπως λέξεις που συμβολίζουν την απόρριψη ή ερμηνεύονται ως έλλειψη αποδοχής από γνωστούς και οικείους. Μπορεί να αφήσουν το σημάδι τους στην ανθρώπινη ψυχή, ένα σημάδι που δύσκολα φαίνεται, όμως βρίσκει τρόπο να κάνει την παρουσία του αισθητή.

Προσπάθησα να καταλάβω πώς μία ανθρώπινη ψυχή θα μπορούσε να είναι μία χαμένη υπόθεση, χωρίς καμία προοπτική… Καταλαβαίνω τη χρήση του «χαμένος» μεταφορικά, για να περιγράψουμε έναν άνθρωπο που νιώθει πως έχει χάσει τον προορισμό και την κατεύθυνσή του στη ζωή. Ή κάποιον που πορεύεται στη ζωή χωρίς καθοδήγηση και χωρίς στήριξη. Ο άνθρωπος αυτός μπορεί να ψάξει να βρει έναν νέο προορισμό ή τη στήριξη που χρειάζεται. Αλλά χαμένη υπόθεση;

Η σημασία του να βρίσκεσαι σε μεταβατικό στάδιο

Σήμερα, που βιώνουμε περίοδο οικονομικής κρίσης και που κατανοούμε πως η κρίση είναι κομμάτι της ζωής σε μία κοινότητα, ακούω αρκετούς από τους συνομήλικούς μου να λένε πως βρίσκονται σε ένα μεταβατικό στάδιο στη ζωή τους. Αυτό είναι το δεδομένο, βρισκόμαστε σε ένα μεταβατικό στάδιο. Έχουμε διαπιστώσει πως η ζωή δεν κυλά όπως την είχαμε σχεδιάσει, πως οι ανάγκες μας έχουν αλλάξει, πως εμείς οι ίδιοι έχουμε αλλάξει. Και προσπαθούμε να βρούμε μία θέση στην κοινωνία που θα μας εκφράζει περισσότερο, που θα μας βοηθήσει να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι για την επόμενη κρίση. Έτσι δίνουμε αγώνα προκειμένου να περάσουμε στο επόμενο στάδιο.

Ακόμη και αν έχουμε χάσει τον πρώτο γύρο (δηλαδή αν έτσι νιώθουμε) δεν έχουμε χάσει το παιχνίδι. Έχουμε το «διάλειμμα» για να σκεφτούμε το επόμενο βήμα μας. Αλήθεια, πότε λέμε πως ένας ποδοσφαιρικός αγώνας ήταν ένας ωραίος αγώνας… όταν υπάρχει ανατροπή του αποτελέσματος στα τελευταία λεπτά του αγώνα ή όταν κερδίζει η ομάδα που δεν θεωρούνταν το φαβορί. Ε ναι, μου αρέσει το ποδόσφαιρο. Προωθεί την ισότητα των φύλων στην πράξη!

Ο αγώνας για τη ζωή συνεχίζεται και ζητά να χρησιμοποιούμε λέξεις που μας κάνουν να πιστεύουμε ακόμη περισσότερο στον εαυτό μας. Τώρα, λοιπόν, ξεκαθαρίζουμε, ελπίζουμε, εμπιστευόμαστε, επιμένουμε. Τι θα συμπληρώνατε εσείς;

Όχι, δεν μπορώ να δεχτώ πως μία ανθρώπινη ψυχή μπορεί να είναι μία χαμένη υπόθεση. Όπως και να είμαστε, όποιες δυσκολίες και να αντιμετωπίζουμε, «η υπόθεσή μας» δεν έχει κριθεί. Υπάρχει ελπίδα…

Μνήμες από τη Νότια Αφρική

Έχει λίγο καιρό που παρακολουθώ στα social media το έργο του Ulrich Janse van Vuuren, ενός υπέρμαχου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με βάση το Γιοχάνεσμπουργκ. Υπάρχει προσωπικός λόγος. Προσπαθώ να συνδεθώ ξανά με ένα κομμάτι της ταυτότητάς μου κάπως ξεχασμένο: τη ζωή στην πόλη του Γιάννη, όπως συνηθίζω να λέω – και σχεδιάζω να γράψω περισσότερα στο μέλλον. Ο Ulrich που λέτε «οργώνει» τη Νότια Αφρική για να ανακαλύψει και να αναδείξει τις όμορφες τοποθεσίες και τους όμορφους ανθρώπους της πατρίδας του. Όταν πρόσφατα επισκέφτηκε τη συνοικία του Σάντον στο Γιοχάνεσμπουργκ, ανακάλυψε και φωτογράφισε την επιγραφή που βλέπετε στην εικόνα της ιστορίας μας: Be Kind. Για μένα, η επιγραφή αυτή είναι μία υπενθύμιση της σημασίας του να είμαστε ευγενικοί τόσο με τους άλλους όσο και με τον εαυτό μας. Να μιλάμε όμορφα και στον εαυτό μας και να του λέμε να χαίρεται το «διάλειμμα» πριν κάνει το επόμενο βήμα…

Μήνυμα αισιοδοξίας

Ξέρετε πώς θέλω να κλείσω την ιστορία μας; Αισιόδοξα. Θέλω να πω ξανά, πως ο αγώνας για τη ζωή συνεχίζεται. Να το θέσω διαφορετικά: η ιστορία συνεχίζεται. Τώρα, στο δεύτερο μέρος, θα έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον! Με ευχάριστες ανατροπές και ευχάριστα αποτελέσματα! Έτοιμοι;

 

Πληροφορίες

 

Να έχετε μία δημιουργική βδομάδα!

Sharing is caring!

Αφήστε το Σχόλιο σας

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Προηγ. Άρθρο Επόμενο Άρθρο